Hoe een smartwatch ECG en hartritmestoornissen kan detecteren

Lieke de Vries

eHealth specialist en digitale zorgexpert

Een onregelmatige hartslag voel je niet altijd. Je hebt nergens last van, maar toch sluimert er een probleem op de achtergrond.

Tot je een smartwatch om doet. Die horloges worden slimmer en beter, en kunnen inmiddels meer dan alleen stappen tellen. Ze speuren naar hartritmestoornissen, met name atriumfibrilleren, en waarschuwen je als er iets afwijkt. Hoe dat precies werkt? Dat leggen we hier uit, zonder ingewikkelde termen, maar met de precisie die je nodig hebt.

Hoe een smartwatch een ECG uitvoert

Een smartwatch meet je hartslag continu, maar voor een echt ECG (elektrocardiogram) moet de technologie dieper gaan.

Je hebt vast wel eens gezien hoe het werkt: je drukt je vinger op de digitale kroon of een knopje aan de zijkant van de horlogekast. Op dat moment maakt het horloge elektrisch contact met je lichaam. De horlogebandjes zorgen ervoor dat de stroompjes die je hart produceert, worden opgepikt. Een standaard horloge meet alleen de pols via optische sensoren (PPG), maar voor een ECG heb je die fysieke verbinding nodig.

De horlogekast fungeert als een elektrode, je pols als de andere. De sensor meet de elektrische activiteit van je hart en zet dit om in een grafiek.

Die grafiek laat zien of je hartritme soepel verloopt of dat er knikken en storingen zitten die wijzen op een stoornis.

Deze technologie is niet nieuw in de medische wereld, maar de verkleining ervan naar een pols is een gamechanger. Waar je vroeger plakkers op je borst nodig had voor een ECG, volgt nu een simpele beweging op je pols.

Welke hartritmestoornissen kan een smartwatch ontdekken?

Smartwatches zijn getraind om specifieke ritmestoornissen te herkennen, vooral atriumfibrilleren (AF). Dit is een veelvoorkomende aandoening waarbij de boezems van het hart onregelmatig samentrekken. Het gevaar?

Er kunnen bloedstolsels ontstaan die een beroerte veroorzaken. Behalve atriumfibrilleren kunnen slimme horloges ook andere afwijkingen signaleren, zoals: De horloges zijn echter geen vervanging van een holtermonitor of een medisch ECG. Ze bieden een indicatie.

• Bradycardie: een te trage hartslag.
• Tachycardie: een te snelle hartslag.
• Extrasystolen: extra slagen die het ritme verstoren.

Ziet de watch een onregelmatigheid? Dan geeft hij een melding.

Dat is het moment om contact op te nemen met je huisarts of cardioloog.

Hoe betrouwbaar is een ECG op een smartwatch?

De vraag is: kun je vertrouwen op die melding op je pols? Onderzoek toont aan dat de technologie steeds beter wordt.

Grote studies, zoals de Apple Heart Study en de Fitbit Heart Study, hebben laten zien dat slimme horloges onregelmatige hartritmes met een hoge positief voorspellende waarde (84–98%) kunnen identificeren.

Dat betekent: als het horloge een afwijking meldt, is de kans groot dat die er echt is. Toch is er een voorbehoud. De meting moet worden bevestigd door een arts.

Een smartwatch kan storende factoren hebben, zoals koude handen, een verkeerde pasvorm of beweging tijdens de meting. Daarom is het belangrijk dat je de meting rustig uitvoert, zittend en met een ontspannen pols.

De rol van PPG en ECG gecombineerd

De nieuwste smartwatches combineren twee technieken: PPG (Photoplethysmography) en ECG. PPG meet je hartslag via licht dat in je huid schijnt en de bloedstroom in je vaten registreert.

Deze techniek is ideaal voor continue monitoring, ook als je slaapt. PPG signaleert vaak als eerste een onregelmatigheid. Als de optische sensor een afwijking detecteert, kun je handmatig een ECG starten voor een nauwkeurigere meting. Deze combinatie maakt het mogelijk om hartritmestoornissen sneller op te sporen dan bijvoorbeeld een 24-uursmeting met plakkers, die maar kort duurt.

Deze aanpak is vooral waardevol voor mensen met een verhoogd risico op hartritmestoornissen, zoals ouderen of mensen met een hoge bloeddruk. Een studie uitgevoerd door Cardiologie Centra Nederland en het Amsterdam UMC toonde aan dat bij patiënten met een verhoogd risico vier keer vaker hartritmestoornissen werden ontdekt door een smartwatch met deze functies.

Welke smartwatch kan hartritmestoornissen detecteren?

Niet alle smartwatches zijn uitgerust met een ECG-functie. De meeste modellen van de grote merken bieden deze optie wel, maar check altijd de specificaties.

• Apple Watch Series 4 en hoger: wereldwijd goedgekeurd voor atriumfibrilleren-detectie.
• Samsung Galaxy Watch: biedt ECG en bloeddrukmeting (in sommige regio’s).
• Fitbit Sense: combineert ECG met stressmanagementfuncties.
• Withings ScanWatch: een hybride horloge met medische ECG-certificering.

Enkele populaire modellen met een goedgekeurde ECG-functie: Deze horloges voldoen aan medische standaarden en zijn getest op betrouwbaarheid.

Kies je voor een ander merk? Controleer dan of het apparaat een medische certificering heeft, zoals een CE-keurmerk voor medische hulpmiddelen.

Stappenplan: zo voer je een ECG-meting uit op je smartwatch

Een ECG-meting op een smartwatch is eenvoudig, maar timing en houding zijn belangrijk voor een betrouwbaar resultaat.

1. Zit rustig: Ga comfortabel zitten met je armen ondersteund, bijvoorbeeld op een tafel.
2. Plaats je vinger: Houd je vinger op de digitale kroon of het ECG-knopje op je horloge.
3. Blijf stil: Beweging verstoort de meting. Blijf 30 seconden rustig zitten.
4. Lees de uitslag: Het horloge geeft direct aan of je ritme normaal is of een afwijking toont.

Als je een afwijking ziet, sla de meting op en deel deze met je arts. Veel horloges slaan de ECG’s automatisch op in de bijbehorende app.

Wanneer moet je een arts raadplegen?

Een smartwatch is een hulpmiddel, geen dokter. Een melding betekent niet direct dat je een ernstige aandoening hebt, maar het is wel een signaal om alert te zijn. Raadpleeg een arts in de volgende situaties: De huisarts kan een verder onderzoek instellen, zoals een 24-uurs-ECG of een echo van het hart.

• Je krijgt een melding van een onregelmatig hartritme.
• Je ervaart klachten zoals duizeligheid, kortademigheid of pijn op de borst.
• Je hebt een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Raden cardiologen smartwatches aan?

Cardiologen zien smartwatches steeds vaker als een waardevol hulpmiddel. Ze bevorderen het bewustzijn van je hartgezondheid en helpen bij vroege opsporing van ritmestoornissen, waarbij veelgestelde vragen over hartmonitoring met smartwatches vaak verhelderend werken.

Toch benadrukken artsen dat een smartwatch nooit een medisch onderzoek vervangt. Een smartwatch is een aanvulling op je gezondheidsmonitoring, geen vervanging. Gebruik de data om in gesprek te gaan met je arts, niet om zelf een diagnose te stellen.

Veelgestelde vragen

Hoe betrouwbaar is een ECG op een smartwatch?

Studies tonen aan dat smartwatches onregelmatige hartritmes met een hoge nauwkeurigheid kunnen detecteren, tot 98% positief voorspellende waarde. De meting is betrouwbaar mits je rustig zit en de juiste horloge gebruikt. Laat een afwijkende uitslag altijd controleren door een arts.

Kan een smartwatch hartritmestoornissen detecteren?

Ja, smartwatches met ECG- en PPG-functies kunnen hartritmestoornissen zoals atriumfibrilleren, bradycardie en tachycardie signaleren.

Welke smartwatch kan hartritmestoornissen detecteren?

Ze zijn vooral nuttig voor continue monitoring bij mensen met een verhoogd risico. Modellen zoals de Apple Watch, Samsung Galaxy Watch, Fitbit Sense en Withings ScanWatch bieden een gecertificeerde ECG-functie. Controleer altijd of het horloge een medische keuring heeft voor jouw regio.